Aanpak boomziekten

Bomen kunnen te maken krijgen met verschillende ziekten en plagen. Spaarnelanden zorgt ervoor dat zieke bomen op tijd worden herkend en behandeld, zodat onze leefomgeving groen en veilig blijft.

De eikenprocessierups komt regelmatig voor in Haarlem. Het is de larve van de nachtvlinder Thaumetopoea processionea. De vlinder legt eitjes in de toppen van eikenbomen. De rupsen hebben brandharen die bij mensen verschillende gezondheidsklachten kunnen veroorzaken.

Herkenning

Eikenprocessierupsen hebben een zwartbruine kop en een zwartgrijs lichaam met een donkergrijze rugstreep. Ze dragen lange grijs-witte beharing, leven in groepen en maken grote nesten op dikke takken of de stam.

Klachten

De rups zelf doet niets, maar de hele kleine brandhaartjes wel. Een volwassen rups heeft er circa 700.000. Die haren beschermen de rups, maar zijn voor mensen gevaarlijk. De haartjes met weerhaakjes kunnen in de huid, ogen en bovenste luchtwegen dringen. Dat kan leiden tot allergische reacties, jeuk, huiduitslag, ademnood en zware oogirritaties.
De klachten verdwijnen meestal binnen enkele dagen tot weken. Blijven de klachten? Neem contact op met de huisarts.

Wat doet Spaarnelanden?

Spaarnelanden onderzoekt jaarlijks of en waar de eikenprocessierups in de openbare ruimte voorkomt. We plaatsen feromoonvallen om de vlinders te vangen. Door vangsten in zomer en najaar schatten we hoeveel rupsen er in een gebied aanwezig zijn. Nesten zuigen we machinaal weg. Bespuiten doen we alleen bij grote groepen rupsen.

Eikenprocessierups in de tuin

Heb je een eikenboom in de tuin met eikenprocessierupsen? Spaarnelanden bestrijdt alleen in de openbare ruimte, niet op particulier terrein.

Zelf nesten verwijderen?

  • Gebruik goede persoonlijke beschermingsmiddelen: een goed sluitende overall, stofmasker en -bril, handschoenen en laarzen.
  • Zorg voor een betrouwbare ladder; rupsen en nesten zitten vaak hoog.

Onze tip: ga liever niet zelf aan de slag. Schakel een gecertificeerd boombedrijf in. Dan weet je zeker dat het veilig en vakkundig gebeurt.

Melden

Zie je in de openbare ruimte een eikenboom met eikenprocessierupsen? Meld het direct bij de gemeente Haarlem of gemeente Zandvoort, of bel 14 023.

Gaat het om bomen langs een provinciale weg? Meld het bij de Provincie Noord-Holland: bel 0800–0200 600 (gratis) of mail servicepunt@noord-holland.nl.

De iep hoort bij het straatbeeld van Haarlem en Zandvoort. De boom kan goed tegen de zoute zeelucht en staat hier al eeuwen. De laatste jaren wordt de iep bedreigd door de iepziekte. De gemeente beschermt de bomen en remt de verspreiding. Een belangrijke maatregel is het snel kappen en veilig afvoeren van zieke iepen. Dit geldt ook voor zieke iepen op particuliere grond.

Over de iep

De iep (Ulmus, ook wel olm) is een loofboom die tot circa 30 meter hoog kan worden. De kroon groeit meestal breed omhoog. Iepen bloeien kort en vroeg in het voorjaar. Je herkent de bladeren aan de geveerde nerven en de gezaagde bladrand.

Ziekte herkennen

In de zomer horen de bladeren frisgroen te zijn. Is de boom ziek, dan verschijnen vroeg in het jaar al herfstkleuren en vallen de bladeren uit. Kenmerkend zijn kale takken met aan de uiteinden nog één of twee verdorde blaadjes.

Verspreiding

Iepziekte is een agressieve schimmelziekte. Iepenspintkevers (kleine, zwarte kevers) verspreiden de ziekte. Ze leggen eitjes op verzwakte of dode iepen, die vervolgens ziek raken. Ook gezonde iepen lopen risico: kevers vreten aan jonge bast. Draagt de kever de schimmel bij zich, dan infecteert hij de boom. De schimmel verspreidt zich via de sapstroom door de hele boom. Verspreiding kan ook via wortelcontact tussen bomen en via het vervoer van openhaardhout.

Bestrijding

Om iepziekte tegen te gaan injecteren we gevoelige iepen van 25 jaar en ouder met Dutch Trig. Dit biologische middel bevat schimmelsporen die het afweersysteem van de iep activeren. De boom is hiermee één groeiseizoen beschermd. Aan het begin van elk groeiseizoen onderzoeken we op meerdere locaties de aanwezigheid van spintkevers.

Melden van een zieke iep

Zie je een zieke iep of vermoed je dat je een zieke boom in de tuin hebt staan?

  • Zandvoort: Meld via de gemeente Zandvoort. Een boomdeskundige komt kijken.
  • Haarlem: Meld via de gemeente Haarlem. Een boomdeskundige beoordeelt de boom. Blijkt de boom ziek, dan geldt voor particuliere iepen: de eigenaar moet de boom laten kappen en afvoeren.

De kastanjebloedingsziekte komt voor bij kastanjebomen in Haarlem en Zandvoort. De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie. Die veroorzaakt roestbruine vlekken op de stam, waar een oranjerode, stroperige vloeistof uit druppelt. De vlekken worden steeds groter en veranderen in donkere korsten. De bast kan openbarsten. Een zieke kastanje heeft vaak kale takken en een dun bladerdek. De bladeren zijn kleiner en soms verkleurd. Een kastanjeboom die de ziekte heeft, kan daar niet van genezen.

Klachten

Zieke kastanjes worden zwakker en raken sneller besmet met schimmels, zoals het elfenbankje, de oesterzwam of de honingzwam. Uiteindelijk sterft de boom af. We laten aangetaste bomen zoveel mogelijk met rust. We snoeien ze niet, en voorkomen schade aan de wortels bij graafwerk. Zo kan de boom vaak nog een paar jaar blijven staan.

Wat doet Spaarnelanden?

Spaarnelanden controleert de kastanjebomen in de openbare ruimte in Haarlem en Zandvoort. We delen zieke bomen in: licht, matig of ernstig aangetast. Is een boom ernstig aangetast? Dan krijgt hij een blauwe stip en wordt hij gekapt door een gespecialiseerd bedrijf. De boomstronken worden in de herfst of winter verwijderd. Per locatie bekijken we of er een nieuwe kastanje kan worden geplant. We kiezen dan voor een kastanje die niet gevoelig is voor de ziekte.

Melden

Spaarnelanden controleert alleen bomen in de openbare ruimte.
Heb je een kastanjeboom in je tuin die misschien ziek is? Neem dan contact op met een particuliere boomverzorger. Die kan de boom onderzoeken en advies geven.