Iepspintkevers

Heeft u een zieke iep in uw tuin staan?

Wanneer u een zieke iep in uw tuin heeft staan of u vermoedt dat u een zieke iep heeft staan, kunt u contact opnemen met Spaarnelanden. Een van onze boomspecialisten komt kosteloos langs om de boom te inspecteren en vast te stellen of er inderdaad sprake is van iepenziekte. Wanneer dit het geval is, markeert onze medewerker de boom met een blauwe stip en melden wij de boom bij de gemeente Haarlem. Ook wanneer wij tijdens ons werk in de stad zelf een boom in een particuliere tuin tegenkomen met iepenziekte melden wij dit bij de gemeente Haarlem.

In beide gevallen krijgt u van de gemeente Haarlem bericht binnen welke termijn u de zieke boom dient te verwijderen. Volgens de bomenverordening van de gemeente Haarlem bent u zelf verantwoordelijk voor het kappen en afvoeren van de zieke iep. Dit dient door een erkend boomverzorgingsbedrijf te gebeuren. Er gelden namelijk speciale regels voor het verwijderen van de zieke boom en het afvoeren van het hout.
Spaarnelanden kan dit tegen betaling voor u doen, maar u kunt ook zelf een erkend boomverzorgingsbedrijf inschakelen.

Iepspintkevers van mei tot september 

Van mei tot september vliegen de iepspintkevers uit. De schimmel, die de iepziekte veroorzaakt, wordt overgebracht door de iepspintkevers. De kever zet haar eitjes af in een verzwakte of dode boom of ander iepenhout waar de bast nog omheen zit. Gezonde bomen worden dus met rust gelaten, maar kunnen worden besmet als een boom in de omgeving wordt aangetast, bijvoorbeeld doordat de wortels contact maken. Ook het transporteren van stukken hout, zoals openhaardhout, kan de ziekte verspreiden. Om verdere verspreiding te voorkomen is het belangrijk dat u het meldt, wanneer u een zieke boom heeft staan.
 
Voor vragen of melding van een zieke iep kunt u contact opnemen met Spaarnelanden tel: 023 7517200. Voor het verwijderen van de zieken iepen is geen kapvergunning nodig.

Hoe ziet een iep eruit?

De iep (Ulmus of olm) is een loofboom die zo'n 30 meter hoog en 400 tot 600 jaar oud kan worden. De kroon groeit meestal naar boven toe breed uit. Iepen bloeien weinig opvallend, vroeg in het voorjaar en veel eerder dan het blad verschijnt. Het bloemdek is klein, groen en aan de slippen onderling vergroeid. Daarboven staan de meeldraden met paarse helmhokken en de stamper. De zaden zijn afgeplat en hebben een brede gevleugelde rand. De bladeren zijn veernervig met een gezaagde bladrand. Ze lijken op die van de haagbeuk, ware het niet dat ze een ongelijke bladvoet hebben (zie onderstaande foto).

Hoe herkent u een zieke iep?

Iedereen die een iep herkent, kan ook signaleren of de boom ziek is. U herkent de iep aan de scheve (asymmetrische) bladvoet. In de bovenstaande foto kunt u dit goed zien. Beide bladhelften beginnen niet op dezelfde plaats aan het bladsteeltje. Normaal gesproken is het blad midden in de zomer fris en groen. Een aangetaste iep vertoont te vroeg herfstkleuren. Het blad verkleurt naar geel tot bruin en valt af. Het begint met één tak, maar kan zich in een paar weken verspreiden over de gehele kroon. Kenmerkend voor een zieke iep zijn verder de kale takken met nog één of twee verdorde blaadjes aan de uiteinden, de zogenaamde vaantjes.

Zijn er iepen die niet ziek worden? 

Iepziekte tast alleen leden van de iepenfamilie aan, dat wil zeggen bomen met de wetenschappelijke naam Ulmus en Zelkova. De iep of olm kent verschillende variëteiten. In de stadstuinen en de volkstuinparken is de Goudiep, de Ulmus minor 'Wredei', heel populair. Deze soort en de iepensoorten die voor 1975 zijn geplant, zijn vatbaar voor iepziekte. In singels en bosschages in de stad komen veel veldiepen voor. Deze inheemse iepen groeien spontaan op uit zaad dat zich via de wind verspreidt en zijn ook zeer vatbaar voor de ziekte.

De soort Ulmus laevis (fladderiep) kan wel ziek worden, maar is niet smakelijk voor de kevers. De schimmel wordt dan ook niet op deze boom overgebracht. Op de grachten staat van oudsher de Ulmus hollandica 'Belgica', later veelal herplant met Ulmus 'Dodoens'. De klonen Ulmus 'Dodoens'; 'Plantijn'; 'Clusius' en 'Lobel' zijn min of meer resistent tegen de ziekte. Sinds 2001 zijn in Nederland ook Ulmus Resista ® iepen te verkrijgen als resistente rassen, zoals Ulmus 'Sapporo Autumn Gold', Ulmus 'Regal', Ulmus 'New Horizon' en Ulmus 'Cathedral'. De smalle hoogopgaande Ulmus 'Columella' is volledig resistent.